Dagaal u dhaxeeya ciidamada Uganda iyo kuwa Koonfurta Suudaan, oo muddo dheer ahaa xulafo dhow, ayaa toddobaadkan ka qarxay deegaanno xuduudeed oo muran ka taagan yahay, taas oo keentay geerida ugu yaraan afar askari, sida lagu sheegay warbixino rasmi ah oo kasoo kala baxay labada dal.
Kumanaan qof oo rayid ah ayaa ka barakacay goobaha ay saameeyeen dagaallada kadib markii ay dadku ka carareen guryahooda si ay naftooda u badbaadiyaan, iyadoo ay dhacdadani tahay dhacdo naadir ah oo rabshado sababa oo u dhexeysa labada ciidan.
Dagaalku wuxuu billowday Isniintii abaare 4:25 galabnimo, waxaa la isku khilaafsan yahay cidda dagaalka bilowday. Labada dhinacba waxay isku raaceen meesha uu dagaalku ka dhacay, balse mid kasta ayaa sheegtay in dhulkeeda uu ahaa.
Afhayeenka ciidamada Uganda, Janaraal Felix Kulayigye, ayaa u sheegay warbaahinta in dagaalku uu billowday kadib markii ciidamada Koonfurta Suudaan ay kusoo gudbeen dhulka Uganda ee gobolka West Nile ayna halkaas ka dhisteen xero ciidan. Kulayigye wuxuu sheegay in askarta Koonfurta Suudaan diideen inay ka baxaan goobta, taasoo keentay in ciidamada Uganda ay “xoog adeegsadaan”.
Kulayigye wuxuu intaa ku daray in hal askari oo Ugandheys ah lagu dilay israsaaseyntii, taasoo keentay in ciidamadooda ay jawaab kulul bixiyaan ayna dileen saddex askari oo Koonfurta Suudaan ah.
Laakiin afhayeenka ciidamada Koonfurta Suudaan, Janaraal Lul Ruai Koang, ayaa sheegay qoraal uu soo dhigay Facebook in is-rasaaseynta ay ka dhacday dhanka Koonfurta Suudaan, gaar ahaan degmada Kajo-Keji ee gobolka Central Equatoria. Wuxuu sheegay in labada dal ay isku rideen rasaas, wuxuuna qiray in khasaaro dhimasho uu dhacay, inkasta oo uusan faahfaahin tirada.
Hoggaamiye deegaanka ah oo lagu magacaabo Wani Jackson Mule, ayaa sheegay in uu taageersan yahay sheekada dhanka Koonfurta Suudaan, isagoo sheegay in ciidamada Uganda ay weerar lama filaan ah kusoo qaadeen dhulka Koonfurta Suudaan. Wuxuu sheegay in mas’uuliyiinta deegaanka ay heleen meydadka shan askari oo Koonfurta Suudaan ah.
Taliyaha ciidamada degmada Kajo-Keji, Janaraal Henry Buri, ayaa sheegay in ciidamada Uganda ay ahaayeen kuwo si weyn u hubeysan oo wata taangiyo iyo madaafiic culus, ayna beegsadeen cutub isugu jiray boolis, askar, iyo waardiyayaal xabsi oo loo xil saaray ilaalinta shacabka deegaanka, kuwaas oo inta badan ay dhibaateeyaan kooxo burcad ah. Wuxuu sheegay in dadka dhintay ay yihiin labo askari, labo boolis ah iyo hal waardiye xabsi.
Dagaalkani wuxuu saameeyay tuulooyin xuduudka ah, wuxuuna abuuray cabsi iyo jahwareer. Dadka ayaa si degdeg ah u cararay iyagoo waxyaabo yaryar ku qaadanaya dhabarka, waxaana la sheegay in carruur badan ay ku luntay jahawareerka. Sawirro lagu faafiyay baraha bulshada ayaa muujinaya dad badan oo isugu soo baxay.
Uganda iyo Koonfurta Suudaan ayaa horey isugu dhacay marar dhif ah oo ku saabsan xuduudda ay wadaagaan, in kastoo dhacdooyinkaas ay ahaayeen kuwo naadir ah. Sida dhacdadii Isniintii, dagaalladaasi waxay inta badan wataan xiisad iyo rabshado. Si kastaba ha ahaatee, dagaal culus oo ay ku jiraan madaafiic, sida kii Isniintii dhacay, waa arrin dhif ah.
Dhibaatada xuduudda waxay dib ugu laabaneysaa xilligii gumeysiga Ingiriiska, markaas oo la sameeyay xuduud u dhaxaysa Suudaan (oo Koonfurta Suudaan ay ka tirsanaan jirtay) iyo Uganda. Inkastoo la sameeyay guddi wadajir ah oo xuduudda u xilsaaran (xilli aan la cayimin), labada dal weli kama aysan heshiin meelaha xadka ah.
Bishii November 2010, wax yar ka hor aftidii Koonfurta Suudaan ee madaxbannaanida laga sugayay, ayaa dagaal qarxay kadib markii dowladda Uganda ay ku eedeysay ciidamada Suudaan inay weerareen tuulada Dengolo oo ku taalla degmada Moyo ee gobolka West Nile ee dhanka Uganda, iyagoo qaaday weerarro dhowr ah, isla markaana xirey dad reer Uganda ah oo lagu eedeeyay inay xadka u gudbeen si ay u jaraan geedo.
